سير تحول مسجد مقدس جمكران و
علل رشد آن درعصر حاضر
سوالي كه از طرف از دشمنان ، منتقدان و دوستان در ذهنشان نقش مي بندد و گاه به عنوان شبهه و نقص براي اين مكان مقدس مطرح مي كنند : علت رشد چشمگير و پرسرعت مسجد در دهه هاي اخير است.افراد جاهل و معاند سعي مي كنند با جوابهاي جاهلانه و مغرضانه به مقصود خود يعني تضعيف اين پايگاه عظيم تشيّع برسند ، در اين نوشته سعي مي كنم به بررسي سير تحول مسجد مقدس جمكران در عصر كنوني و علل پيشرفت آن بپردازم.
ابتدا بايد با ذكر مقدمه اي چند نكته را شرح دهم. در مرحله اول بايد تفاوت جامعه امروز با دهه هاي قبل را- بخصوص از بُعد معرفت مردم نسبت به فرهنگ مهدويت - مورد بررسي قرار دهيم، آنچه در اين باب مورد تاييد همگان است رشد چشمگير و غير قابل انكار اقبال عموم به حضرت مهدي ارواحنافداه و فرهنگ مهدويت و انتظار مي باشد. براي اينكه يك تصوير از دوره گذشته و امروز (كه نامش را عصر ظهور مي گزارم) در ذهنتان ايجاد شود به شواهد زير توجه كنيد:
- كافي است به آرشيو خاطرات بزرگانمان مراجعه كنيم و سوالاتي در اين باب بپرسيم ، تا سي سال پيش تعداد مراسم دعاي ندبه در شهرها يا اصلا نبود يا بصورت محدود و پراكنده وجود داشت، حتي اگر بگوئيم كثيري از مردم حتي نام دعاي ندبه را نشنيده بودند گزاف نگفته ايم . قابل ذكر است انصاري از درباريان زمان طاغوت، خبر و علت اقبال روز افزون و ناگهاني مردم به دعاي ندبه را به محمد رضا پهلوي گزارش مي دهد.
- از مصاديق اين مطلب دعاي فرج (اللهم كل لوليك...) را مي توان نام برد، امروزه كمتر كسي را با سن و سال زير سي سال مي توان يافت كه اين دعا را حفظ نباشد ولي اگر از اشخاصي با سن بالاي 40 سوال كنيد خواهند گفت تا حدود ده پانزده سال پيش اين دعا را حفظ نبودند، جالب است بدانيد يكي از اساتيد حوزه نقل مي كرد كه اين دعا بسيار مهجور بود بطوري كه ما بيشتر در اعمال شب 23 ماه مبارك رمضان با آن مانوس بوديم و موذن پيرمد يكي از مراجع بزرگ در شب 23 رمضان جمعيت و طلاب را به خواندن آن تشويق مي كرد.
- فرستادن صلوات با تتمه آن (وَعجّل فَرجَهم) چيزي است كه پيرمردهاي ما با آن آشنايي ندارند و حتي اگر نوارهاي مذهبي دهه هاي گذشته را گوش كنيد به اين نكته پي مي بريد ، در صورتي كه امروزه در محافل مذهبي فرستادن صلوات با (وَعجّل فَرجَهم) رو به گسترش است. شاهد مطلب آنكه اگر در مراكز شيعي غير ايراني همچون عراق چنين صلوات بفرستيد با تعجب شيعيان غير ايراني مواجه مي شويد.
- كهنسالان ما براي توسل معمولا امام حسين و يارانش يا حضرت علي و حضرت زهرا را در نظر مي گيرند اما امروزه جوانان توجه خاصي به امام عصر خود داشته و نجواها و راز و نيازهايشان را با او در ميان مي گزارند.
- تا قبل از عصر كنوني (عصر) شيعيان را در ديا بيشتر با امام حسين ع يا حضرت علي ع مي شناسند ، ولي امروزه مطابق گزارشات و خبرهايي كه دنياي غرب از شيعيان به تصوير مي كشد نام نامي حضرت مهدي از پارامترهاي ثابت شيعه شناسي مي باشد.
مطالب مذكور تعدادي از شواهد محسوس رشد روزافزون فرهنگ عظيم مهدويت در جامعه شيعي است، اما اينجا به نكته دوم يعني علل رشد فرهنگ مهدويت مي رسيم.
هر چند كه سواد و فرصت تحقيقي بنده توان پاسخگويي كامل به اين مهم را نداشته و قدرت و زمان وسيع تحقيقي را مي طلبد امابه نكاتي اشاره مي كنم:
- اول از همه بايد به سير مذهبي و سواد معرفتي عامه اشاره كنم، بي شك از همان ابتدا حضرت حج عج در قلب و فكر علماي بزرگ شيعه مقام وجايگاه ويژه اي داشته و حكايات ارتباط علماي بزرگ در تاريخ ثبت و ضبط مي باشد اما شايد به تعبيري ذهن عامه مردم زمينه و بلوغ كافي براي درك مفاهيم فرهنگ انتظار را نداشته ( شاهد اين مطلب عدم ظهور حضرت تا امروز است زيرا كه هنوزهم اين بلوغ به حد لازم نرسيده اند) اما امروزه با بالا رفتن سواد عمومي و به دنبال آن افزايش معرفت جامعه به مفاهيم اسلامي ، فرهنگ مهدويت و انتظار كم كم جاي خود را را اذهان و قلوب باز مي كند.
- اين عصر را بايد به تعبيري پايان يك مرحله و به نتيجه رسيدن زحمات چندصدساله علماي شيعه دانست، به تعبيري ديگر امروزه ما ميوه شيرين و نوراني تلاشهاي گذشتگان را مي خوريم.
- انقلاب شكوهمند اسلامي شروعي براي تبليغ خوبيها و به تعبيري "انفجار نور" بود كه انوار طيبه الهي را به قلوب مردم انعكاس داد. نقش اين رويداد بزرگ و عظيم تاريخ را گسترش همه بخشهاي ديني نبايد فراموش كنيم.
- نكته آخر بايد به مشيّت و خواست ويژه الهي و تححقق وعده هاي خداوند اشاره داشت كه شرح مناسبي از آن در توان بنده نيست.
ادامه مطلب در بخش آينده انشاءالله
نوشته شده توسط خادم المهدی در سه شنبه 28 آذر1385
ساعت 9:24|
